Dünyanın ən XEYİRlisi

"Qanun Prezident Administrasiyasını ləğv edə bilməz"

Heydər Əliyev Fondu adından Bakıda ağac kəsənlər kimlərdir? VİDEO

çərşənbə, 26 aprel 2017
TR EN RU

Menu

çərşənbə, 26 aprel 2017

Yazarlar

Nazim Əkbərov

İntihar. Qəhrəmanlıqmı, yoxsa böyük günahmı?

27.03.2017 11:34

Son günlərdə gənc yazıçımızın intiharı ilə əlaqədar sosial şəbəkələrdə və mətbuatda hadisəyə münasibət barədə müxtəlif fikirlər, rəylər səslənir. Bu məsələyə maraq bir az da bir müddət əvvəl tanınmış bir psixoloqun intihar etməsi ilə daha da alovlanmışdı. Sosial mediada hadisəyə fəlsəfi, sosial, hətta elmi baxışla baxmaq, hətta onu mədh etmək cəhdlərinə də rast gəlmək mümkündür. Belə bir geniş müzakirədən kənarda qalmaq istəmədiyim üçün buna münasibət bildirmək qərarına gəldim.

İntihar nədir və bir azərbaycanlı olaraq bizim mənəvi irsimizdə bunun yeri nədən ibarətdir?

İntihara münasibət müxtəlif dövrlərdə müxtəlif cür olmuşdur. Məsələn, vətəni müdafiə edərkən insanları buna təşviq belə etmiş, bunu qəhrəmanlıq olaraq, həm də çox böyük qəhrəmanlıq olaraq təbliğ etmişlər. Məsələn, SSRİ dövründə Aleksandr Motrosov özünü pulemyotun qabağına atıb bir rotanı, yaxud polku xilas etmiş və buna görə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı kimi böyük ada layiq görülmüşdü. Kimisi belinə qumbara bağlayıb özünü tankın altına atmış, kimisi başqa bir hərəkəti ilə qəhrəmanlıq təbliğatına mövzu olmuşdu. Bizim yaxın və uzaq müharibə tariximizdə də belə nümunələr vardır.

İntihar hadisəsi baş vermə məkanı və formasına görə çox müxtəlifdir, məsələn, “Qız qalası”nda qaladan aşağı atılmaqla, “Romeo və Cülyetta”da zəhər içərək, “Şeyx Sənan”da qayadan atılaraq (S. Vurğunun “Vaqif” dramında Xuraman), bir çox filmlərdə özünü xəncərləyərək və s. və i.a. şəkildə... Mənim uşaqlıq illərimdə adamların özlərini yandırmaq, yaxud “Esents” deyilən çox qatı sirkə içməklə dəhşətli intihar etmək bir növ “moda” idi. Son vaxtlarda atəşpərəstlik dövrünün adəti – “Qız qalası”ndakı kimi özünü hündür bir yerdən aşağı atmaq yenidən dəbə düşüb.

Mənəviyyatımız bu məsləyə necə baxır?

Mənəviyyatımıza görə intihar hadisəsi formasından, səbəbindən, şəraitindən asılı olmayaraq, bütün hallarda və bütün şərtlərdə haram elan edilmiş və cəzası sorğusuz-sualsız cəhənnəmə düşməkdir.

İntihar Allahın yaratmış olduğu cana qıymaqdır. Buna görə də böyük günahlardan hesab edilir.İnsana canı veren Allah olduğu kimi, onu almaq hüququ da Ona aiddir. Bu baxımdan da intihar etməyin haram olması və axiətdəki təhlükəsi ayə və hədislərlə bizə bildirilmişdir.

Qurani-Kərimdə Allah-Təala belə buyurur: "Ey iman edənlər, mallarınızı aranızda qarşılıqlı razılıq yolu ilə həyata keçirdiyiniz ticarət yolu istisna olmaqla batil yollarla yeməyin.Və özünüzü öldürməyin. Şübhəsiz, Allah sizə qarşı çox mərhəmətlidir" (ən-Nisa, 4/29).

Göründüyü kimi, ayədə başqalarının malını haqsız olaraq yemək də, özünü öldürmək də qadağan edilmişdir. Bu hadisə axirət həyatını məhv etmək deməkdir. (İbn Kəsir, Təfsirül-Quranil-Əzim, İstanbul, 1985, II, 235).

Bir hədisi-şərifdə belə buyurulur: "Yeddi həlakedici günahdan uzaq durun! Soruşdular ki, ya Rəsulullah, onlar hansılardır? Belə buyurdu: Allaha şərik qoşmaq, bir cana qıymaq, yetim malı yemək, müharibədən qaçmaq, iffətli, heç bir şeydən xəbərsiz mömin qadına zina iftirası etmək" (Buxari, Vəsayə, 23, Hüdud, Tibb, 45; Müslim, İman, 144).


Xeybər qəzvəsi zamanı böyük bir fədakarlıq göstərmiş Kuzman adlı birinin qəhrəmanlıq göstərməsinə baxmayaraq yaralarının ağrısına dözə bilməyib intihar etdiyi üçün cəhənnımə gedəcəyi bildirilir.(Buxari, Qədər, 5, Riqaq, 33, Məğazi, 38, Cihad, 77; Müslim, İman, 179; KamilMiras, Təcridi-Sarih, X, 266 268).

Əlbəttə, bütün bu dediklərimiz dini baxımdan şərhdir. Dinsiz və ya dini inancı zəif adamlar başqa mənbələrə müraciət edib bunun əksini sübut etməyə çalışa bilərlər, bunu onların özlərinə həvalə edirik. Bizim irəli sürdüklərimiz inanclı adamlara aiddir. Başqa tərəfdən məsələyə baxsaq, intihar özüinanc zəifliyinin nəticəsidir və bu nəticəyə aparan insandakı ənaniyyətdir. İnsan başına gələn bir müsibəti ya “Bu mənə layiq deyil, mən belə bir şeyə layiq deyiləm”, kimi mülahizələrlə təkəbbür göstərərək törədir, ya da zəiflik göstərərək. Ruhi xəstəliyə tutulanlar xaric, ağlıbaşında olan hər kəs belə bir düşüncədən uzaq durmalıdır.
Nəticə olaraq bunu deyə bilərik: ömür Allahın insana verdiyi ən böyük əmanətdir. Ömür dediyimiz bədən və ruhun birlikdə davam etməsidir. İnsan ınöztəşəbbüsü ilə, özrazılığı ilə, yaxud kiminsə təbliği ilə intihar etməsi ən böyük cinayətdir və cəzası böyükdür. İntihar etməklə hansısa problem həll edəcəyini düşünmək, yaxud özünü bu problemlərdən azad etmək böyük səhvdir, çünki həyat təkcə dünya ilə məhdud deyildir, qəbir həyatı var, həşr var, sirat var, nəhayət, Allah qarşısında hesab vermə var ki, nəticəsi ya cənnət, ya cəhənnəmdir. İntiharı isə sorğusuz-sualsız cəhənnəmə getmək olaraq təqdim etmişlər.

İntihar təkcə İslamda deyil, digər dinlərdə də qadağandır. İntihar insanın dünya həyatından sonrakı uzun yolda çox böyük məşəqqətlərə düçar olacağı deməkdir. İslam və digər dinlər hamısı ruhun bədəndə qaldığı müddətcə Allahdan ümidi kəsməyi böyük günah sayırlar. Hər gecə gündüzün, hər qış baharın müjdəçisidir, başlanğıcıdır. Ona görə də hər hansı bir çətinliyin imtahan olduğunu unutmaq, yaxud qəbuletməmək, özünü öldürmək insani davranış deyildir. Allahdan ümidini kəsən kafir olur, kafirisə…

Bu barədə geniş danışmağa ehtiyac qalmadı.

Müəllifin fikirləri öz mövqeyini əks etdirir.

Oxundu: 450

© 2017 - NSPSOLUTIONS